Değerlendirme ve Gelişim Merkezi, bir iş pozisyonundan beklenen görev ve sorumlulukları başarılı bir performans ile yerine getirmek için gerekli olan yetkinliklerle ilgili somut ve çok değerli bir deneyim olanağı sunar.

İş hayatındaki profesyonellere kariyer gelişimlerinde kendilerini görmesini ve bir sonraki pozisyona hazırlanırken mevcut potansiyellerini fark etmesini, yaşayarak öğrenmeye dayalı bir gelişim süreci ile sağlar.

Değerlendirme ve gelişim merkezi uygulamasına katılan kişiler için süreç, asla bir son değil kariyer gelişimi için bir başlangıçtır.

Yetenek yönetimi ve kariyer planlama’nın önemli bir adımı olan değerlendirme merkezi uygulamaları,

  • terfi kararlarının alınmasında,
  • eğitim ve gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesinde,
  • kurum içinde açık pozisyonlar için en uygun adayların seçilmesinde kullanılır.

Değerlendirme Merkezi, çalışmaya katılan kişinin bugünden geleceğine yani kariyer hayatına yön veren bir çalışmadır. Bu nedenle değerlendirme merkezi’nin objektif, tarafsız, somut ve anlaşılır olması beklenir.

Değerlendirme Merkezi’nden en doğru sonuçları elde etmek ve verimli bir süreç yürütebilmek için 3 temel adıma dikkat edilmesi gerekiyor.

Bu aşamalar sırası ile,

  • “Neyi ölçeceğiz” sorusuna cevap verdiğimiz “tasarım ve planlama” aşaması
  • “Nasıl yapacağız” sorusuna cevap verdiğimiz “uygulama ve lojistik” aşaması ve
  • Son aşama olan 3. adım ise “ne kadar anladık ve anlatabildik” sorusuna cevap verdiğimiz “değerlendirme ve geribildirim” aşamasıdır.

Değerlendirme merkezi,

  • iş pozisyonuna aday olan kişinin işi ne ölçüde yapabileceğini,
  • kurum kültürü ve
  • içinde yer alacağı ekiple uyumlu olup olmayacağını anlamamızı sağlar.

Kişinin ortaya koyduğu performans, deneyimli danışmanlar tarafından gözlemlenir, güçlü yönleri ve gelişim alanları ile ilgili somut bilgi elde edilir.

İşte doğru ve objektif bir gözlem yapabilmek için tasarım aşamasında iş pozisyonunun rol ve sorumlulukları masaya yatırılır ve bunlara uygun yetkinlik ve davranış özelliklerini öncelikle belirlenir.

Bundan sonraki adımda ise, bu yetkinlik ve davranışları görüp gözlemlemeye uygun iş simülasyonları ve vakalar geliştirilir.

Tipik bir iş gününde söz konusu iş pozisyonunun karşılaşacağı farklı iş durumları nelerdir? İşte bu iş durumlarına göre hazırlanan vakalarda kişinin, bir danışman eşliğinde veya grup arkadaşları ile birlikte verilen bir sorunun çözümü ve ortak bir karara varmaya yönelik bir performans ortaya koyması beklenir.

Dikkat etmemiz gereken kilit unsurlardan ve en çok soru gelen konulardan biri, bu vakalar hedeflenen iş pozisyonu ile ilgilidir, doğal olarak kişinin şu an yaptığı işte karşılaşmış olduğu durumlardan farklı olabilir.

Vaka ve egzersizlere kısaca bazı örnekler verebiliriz, şöyle ki;

  • motivasyonu düşmüş bir çalışanla performans görüşmesi yapma
  • zor bir müşteri ile satış görüşmesi gerçekleştirme
  • çalışanlar arasında yaşanan çatışmaları çözme
  • grup arkadaşları ile toplantı yaparak ortak bir karara varma
  • kendisinden beklenen rol ve sorumluluklarla ilgili bir iş akışı ve plan oluşturma
  • şirket ve bölüm ile ilgili verilen bilgileri analiz ederek sunum hazırlama ve sunma gibi farklı görevleri içerebilir.

Uygulama gününe bir göz atalım;

  • Vakalar içinde yer alan rol çalışmasında, verilen problemin çözümüne yönelik danışman ve katılımcı arasında yaklaşık 15 dakikalık bir görüşme gerçekleştirilir. Bu çalışmada rol oyuncusunun yanı sıra gözlemci danışman da tercihe göre yer alabilir.
  • Grup çalışmasında ise, ortalama 1 saat süresince verilen bir problemle ilgili ortak bir karara varmak için katılımcılar tartışır. Bu süreçte danışmanlar aktif değildir, sadece gözlem yapar.
  • Vaka analizi ve sunum çalışmasında katılımcılar 1 saatlik bireysel bir çalışma ile verilen vakaya ait bilgileri inceler ve bir sunum hazırlar. Hazırlıklarını ortalama 15 dakikalık bir sunum ile danışmanlara sunar ve iletilen soruları cevaplandırır.
  • Masamda Bekleyen işler gibi iş ve zaman planlaması gerektiren çalışmalarda ise vakanın yoğunluğuna göre 30 dakika ile 1 saat arasında değişen bir sürede çalışma tamamlanır.

Tüm bu aşamalarda danışmanın tarafsız bir gözlemci olması, katılımcının ise performansını ortaya koymak için istekli olması çok önemlidir. Aynı zamanda her iki tarafında etkin bir zaman planlaması yapması da doğal olarak beklenen bir diğer önemli unsurdur. 

Uygulama gününde elde edilen somut gözlemler yorumlanır ve çıkarımlar olarak rapora dönüştürülür.

Bu aşamada gözlem ve çıkarımların birbiri ile tutarlı ve anlaşılır bir şekilde raporlanması çok önemlidir. Hazırlanan raporlar süreç sonunda kurumun insan kaynakları bölümü ile “yetenek gözden geçirme” toplantısında paylaşılır.

Eğer çalışma bir gelişim merkezi uygulaması ise sonuçlar birebir bir geribildirim toplantısında ve koçluk görüşmesi çerçevesinde katılımcı ile görüşülür.